środa 23 czerwca 2021     Wanda, Józef, Albin
eGorzowska - internetowy dziennik Gorzowskiej Agencji Dziennikarskiej

szukaj    szukaj szukaj
« powrót
Szmal w Gorzowie prosto z Laponii
eGorzowska - 4996_C2uhjOjQxp9NVPhELe6.jpgDrugi wtorek miesiąca oznacza spotkanie w ZUO Na Zapiecku. Tym razem gościem Barbary Schroeder będzie Andrzej Szmal.

Kim jest Andrzej Szmal? Zanim przyjdziecie na wtorkowe spotkanie w ZUO Na Zapiecku, przeczytajcie, co o bohaterze spotkania pisze Andrzej Haegenbarth.

„Kraina wyciszenia i kontemplacji
Tą krainą realną i poniekąd mityczną jest dla bohatera niniejszego tekstu Andrzeja Szmala, Laponia, znajdująca się na północnych krańcach Szwecji. Fotografik szczególnie upodobał sobie Muddus, który nazywa ojczyzną swej duszy.

Dlaczego piszę akurat o nim? Ponieważ po pierwsze – lubię znajdować i prezentować utalentowanych artystów, nieznanych szerokiej publiczności, którzy ze względu na jakość swojego dorobku jak najbardziej zasługują na popularyzację. A po wtóre – wymieniony fotograf, poeta i śpiewak, choć jest rodowitym poznaniakiem, żyje i tworzy za kołem podbiegunowym już ponad dwadzieścia lat. Przemierzył więc interesujące go miejsca naturalnego krajobrazu „cudem niemal - jak mówi - zachowane przed wszechogarniającym potopem cywilizacji technicznej” we wszystkich porach roku, wzdłuż i wszerz. Wykonał tysiące zdjęć, autonomicznych i do diaporam, prezentowanych z muzyką Mozarta, Pärta, Enyi, Garbarka...oraz napisał wiele wierszy, poetyckich listów i opowiadań. Dobrze więc wie o czym pisze, umie patrzeć, jest interesującą osobowością, dlatego jego prace są czymś więcej niż dokumentacją krajobrazów i rejestracją sytuacji przyrodniczych - mają walory artystyczne; wykraczają poza codzienność.

Pytany dlaczego upodobał sobie nieskalaną przyrodę z północy Szwecji, odpowiada: „Tylko w takich miejscach, arkach porządku natury, odczuwam niekiedy spokój płynący z pogodnej akceptacji otoczenia, radość czytania krajobrazu, gdzie wszystko jest na swoim miejscu, wszystko na niebie i ziemi takie, jakie MA być”. Tam fascynuje go czystość pejzażu, wyrazistość nieba, światło i urzekające zmiany pór roku. Niewątpliwie brak cywilizacyjnego szumu, naturalne otoczenie, cisza i spokój sprzyjają refleksji a nawet uzdrowieniu duszy. W takim otoczeniu myśli się o sprawach istotnych – o sobie jako istocie ludzkiej, postrzeganiu widzialnego świata i relacjach z Bogiem czy Kosmosem.

Prace Szmala nasycone jego osobowością sytuują się między obiektywnością a subiektywnością; są zapisem bezpośrednim, „chwytają” krajobrazy w określonym czasie, ale poprzez zawarte w nich emocje i sugestie wywołują u odbiorcy ciągi myślowe trudno wyrażalne środkami językowo-pojęciowymi. Gdy obrazy zyskują transcendentalne odniesienie pierwszoplanowa w początkowym oglądzie natura staje się jedynie pretekstem do snucia własnych refleksji, zależnych od osobistych doświadczeń i wiedzy oglądającego.

Na taki odbiór prac poznańsko-lapońskiego artysty, wykraczający poza powierzchnię zjawisk, moim zdaniem, mają wpływ dwa czynniki. Uduchowiona, poetycka natura artysty sprawiająca, że wybiera dany motyw, o takiej a nie innej porze dnia i roku. Do tego dochodzi punkt widzenia, sposób kadrowania itp. A drugi czynnik wzmacniający pierwszy to antynomia fotografii, którą dobrze opisał Roland Barthes, że jest ona niby wiernym zapisem rzeczywistości a równocześnie nim nie jest. A zatem z jednej strony bezinteresowna obiektywność a z drugiej – zapis konwencji, sposób widzenia świata, moda, decydująca o tym co się wybiera i jak pokazuje.

Akurat w przypadku Szmala najistotniejsze są osobiste upodobania i preferencje. Lubi słoneczne, letnie noce. Ale jego zdaniem najciekawszy jest grudzień.

Wybiera światło „czasu ciemności”, co pięknie wyraził w „Liście lodowym”, będącym polemiką z „więźniami elektryczności” i sztuczną jasnością przesłaniającą świat realny. „W imię Waszego światła – pisze poeta - zniszczycie mój świat, świat w którym wśród świetlistej polarnej nocy wciąż stoją stare, milczące, mądre drzewa. Świat nieskalanego piękna śnieżnych pustkowi, które słoneczne czerwcowe noce zamieniają w kwietne ogrody. Bo Wasze światło czyni Was ślepymi na prawdziwe piękno. Bo już prawie nie widzicie rzeczywistości poza jasnymi, płaskimi ekranami, 42-calowymi potiomkinowskimi kulisami na tle których toczy się Wasze, coraz bardziej jałowe w ultrafiolecie, życie”.

W tym miejscu warto wspomnieć, że jego wyrafinowane i sugestywne fotografie są tożsame z jego poglądami i równie naturalne jak życie, które wiedzie wśród natury. Używa aparatu, ostatnio już cyfrowego, ale bez filtrów i późniejszego - oprócz drobnych retuszów - przetwarzania w komputerze. Zapytany po co fotografuje? Odpowiedział, że nie czyni tego ani dla kariery, ani dla wystaw, ale dla paru przyjaciół, z którymi jak chlebem, chce się podzielić tym światem.

Oglądając jego prace warto zwrócić uwagę na ewokowany nastrój, subtelne walory świetlno-kolorystyczne, efekt optyczny halo, a zwłaszcza na zjawisko lustrzanego odbicia realnego świata i nieba. Niezwykły klimat mają na przykład fotogramy artysty, na których zostały przedstawione zimowe krajobrazy z Parku Narodowego Muddus w północnej Szwecji, wykonane za kołem podbiegunowym. Nośna znaczeniowo wydaje się praca z efektem optycznym halo i grupą drzew na pierwszym planie, rzucających długie cienie. Zarys pierścienia na niebie, poboczne słońca, usytuowanie drzew i niesamowity nastrój przywodzą na myśl Golgotę z ukrzyżowanym na niej Chrystusem w otoczeniu dwóch łotrów.
Niezwykle fascynujące są również magiczne obrazy z odbitym niebem, w których fikcja przeważa nad realnością. Aktywizują one wyobraźnię, skłaniając widza do snucia fantastycznych opowieści m.in. o kamiennych ptakach przemierzających niebiosa. Oprócz walorów poetyckich prace artysty mają również odniesienia filozoficzne, przykładowo „lustrzane” skłaniają do rozmyślań o dwoistości, rozdwojeniu, tezie i antytezie.

Generalnie trzeba powiedzieć, że pejzaże Szmala, będące zapisem świata północy Europy, odwołują się do elementarnych, archetypicznych potrzeb człowieka, budzą marzenia, odpowiadają na potrzebę ładu i piękna, dotykają czułych strun i głębokich pokładów emocji. Pomagają wznieść się ponad codzienność”.

Andrzej Szmal, ur. 1957 w Poznaniu, biolog, absolwent UAM. Poeta, śpiewak, fotograf. Od ćwierćwiecza zafascynowany Laponią – jej lasami, bagnami, górami, ludźmi. Przebywając tam, za kołem podbiegunowym, we wszystkich porach roku, pisze, fotografuje, żyje... Zainteresowania muzyczne i fotograficzne łączy w formie diaporamy (III miejsce na Biennale Fotografii Górskiej, Jelenia Góra 1986). Współpracuje z Galerią Renes w Poznaniu. Miał kilka wystaw indywidualnych, największą w Galerii Zak, w Poznaniu w 2006 roku. Od roku 2007, corocznie, organizuje wystawę i prezentuje swoje diaporamy w Församlingshemme, Jokkmokk (Szwecja), w ramach największego w pn. Skandynawii jarmarku zimowego.
Mieszka na północy Szwecji, głównie w Porjus w gminie Jokkmokk.

25 marca, 17.00, ZUO Na Zapiecku.
Wstęp wolny.

IW
foto archiwum własne
szmal w gorzowie prosto z laponii, zdjęcie 1/10

szmal w gorzowie prosto z laponii, zdjęcie 2/10

szmal w gorzowie prosto z laponii, zdjęcie 3/10

szmal w gorzowie prosto z laponii, zdjęcie 4/10

szmal w gorzowie prosto z laponii, zdjęcie 5/10

szmal w gorzowie prosto z laponii, zdjęcie 6/10

szmal w gorzowie prosto z laponii, zdjęcie 7/10

szmal w gorzowie prosto z laponii, zdjęcie 8/10

szmal w gorzowie prosto z laponii, zdjęcie 9/10

szmal w gorzowie prosto z laponii, zdjęcie 10/10


23 marca 2014 20:37, admin ego
« powrót
Dodaj komentarz:

Twoje imię:
 
Przełom w modernizacji energetycznej
Gorzów przygotowuje nowatorski projekt modernizacji energetycznej 18 budynków użyteczności publicznej w mieście. Modernizacja ma zostać przeprowadzona w formule PPP. Partner ... <czytaj dalej>
Odpust w Rokitnie
Publikujemy program odpustu ku czci Najświętszej Maryi Panny z Rokitna w Sanktuarium Matki Bożej Cierpliwie Słuchającej w Rokitnie. 14-20 czerwca 2021 ... <czytaj dalej>
Absolutorium dla prezydenta
Prezydent Gorzowa Wielkopolskiego Jacek Wójcicki otrzymał absolutorium za wykonanie budżetu za 2020 rok. Radni uchwałę w tej sprawie przegłosowali jednogłośnie. Podczas sesji ... <czytaj dalej>
Bagiński dwukrotnie skazany
Publikujemy przesłany do naszej redakcji list mecenasa Jerzego Wierchowicza. List mecenasa Jerzego Wierchowicza skierowany został do przedsiębiorcy i polityka Jacka Bachalskiego, ... <czytaj dalej>
Przeglądaj cały katalog lub dodaj swoją firmę
"Renado" Marek Dobek

ul. Mieszka I 56, Gorzów Wlkp.
tel. 95 722 30 40
branża: Informacyjne usługi, wywiadownie <czytaj dalej>
"Mieszko" Hotel

ul. Kosynierów Gdyńskich 82, Gorzów Wlkp.
tel. 95 733 99 99
branża: Hotele <czytaj dalej>

Ważna pomoc dla hospicjum
Funkcjonariusze gorzowskiej komendy odpowiedzieli na apel hospicjum i zorganizowali zbiórkę. ... <czytaj dalej>
Urodziny gen. Jana Podhorskiego
Życzenia 200 lat wyśpiewali generałowi Janowi Podhorskiemu żołnierze wielkopolskiej „Dwunastki” ... <czytaj dalej>
Tu chodzi o porządek
Na rynku ukazała się publikacja „Miejsca składowania odpadów. Poradnik dla ... <czytaj dalej>
Jubileusz prof. Wiesława Jędrzejczaka
Od pół wieku prof. Wiesław Jędrzejczak służy wiedzą i doświadczeniem ... <czytaj dalej>
Kalendarium eventów
« czerwiec 2021 »
P W Ś C P S N
 
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
    
dodaj: imprezy@egorzowska.pl
Mała wielka sprawa
eGorzowska - adminfoto_hanna.jpg
Hanna Kaup:
In vitro, katedra, Wojciechowska i święte oburzenie
Środową (31 marca) sesję rady miasta zdominowały trzy sprawy: in vitro, dotacja na katedrę i wygaszenie mandatu radnej Grażyny Wojciechowskiej. In vitro Najmniej czasu zajęła radnym decyzja związana z finansowaniem in vitro. ... <czytaj dalej>
Sfotografuj Gorzów
Muzeum Lubuskie im. J. Dekerta zaprasza do udziału w konkursie <czytaj dalej>
Eko autobusy według najmłodszych
„Chodź, pomaluj … eko-autobusy” to konkurs skierowany do uczniów klas <czytaj dalej>

aktualnie nie ma żadnej czynnej sondy
Robisz zdjęcia? Przyślij je do nas foto@egorzowska.pl
eGorzowska - 2b.jpg
Hanna Kaup:
Byłam gościem niemuralowego podwórka
Właściwie nie wiem, czy powinnam pisać ten tekst, bo to ... <czytaj dalej>
Hanna Kaup:
Po nas choćby i... solary
Gorick, Gorik, Gorka, Gorkow, Gorcke, Gurkow – to dawne nazwy ... <czytaj dalej>
admin ego radzi:
Tu chodzi o porządek
Na rynku ukazała się publikacja „Miejsca składowania odpadów. Poradnik dla ... <czytaj dalej>
admin ego radzi:
A może system depozytowy?
Jak wynika z badań opinii publicznej zrealizowanych na potrzeby kampanii ... <czytaj dalej>
Blogujesz? Rób to lokalnie!
Wystarczy jedno kliknięcie w egoBlog
Masz problem?
Napisz do eksperta egoEkspert
Żadna sprawa nie zostanie bez odzewu. Daj znać na eGo Forum
Miejscowy:
Bardzo się cieszę, ze podpisano taki traktat. Liczyłem, że przez okres tak długi będzie się poprawiał klimat do współpracy i integracji. Ale <czytaj dalej>
Anonim_3689:
Może sam wróć i naucz się czytać i rozumieć to, co czytasz. <czytaj dalej>
Anonim_2117:
Bo "nie płaca oodatkow!) Wcale! Nie zostawiają 50% zarobionych (w nim i napędzając pkb i profity firm dajac zateudnienie w szkołach i admini <czytaj dalej>
Anonim_2117:
Mi się osobiście podoba ta droga z podłoża naturalnego. Asfalt tylko będzie oznaczal większy ruch.

Natomoast ruch za duzy jest w mies <czytaj dalej>
Anonim_2117:
Bo teraz nie płacą podatków miastu k.. mać!? <czytaj dalej>
 
eGorzowska.pl - e-gazeta Gorzowskiej Agencji Dziennikarskiej