środa 13 listopada 2019     Arkadia, Mikołaj, Stanisław
eGorzowska - internetowy dziennik Gorzowskiej Agencji Dziennikarskiej

szukaj    szukaj szukaj
« powrót
Wszystko, co trzeba wiedzieć o spirometrii
eGorzowska - 5498_q7Vkfny7krfucFq9GGn.jpgCoraz więcej Polaków cierpi z powodu chorób układu oddechowego. Wiele miejsca poświęca się zagrożeniom związanym z paleniem papierosów, mniej natomiast uwagi przywiązuje się do zagrożeń czyhających na tych z nas, którzy z nikotyną nie mają czynnego kontaktu. Szczególnie ważny jest tu aspekt szkodliwego działania zanieczyszczeń zagrażających zdrowiu i życiu człowieka. Powietrze, którym oddychamy zawiera obecnie szereg szkodliwych substancji chemicznych, takich jak tlenki azotu, ozon, węglowodory czy pyły.

Raport Europejskiej Agencji Środowiska z 2013 roku wskazuje, że wśród miast Unii Europejskiej polskie aglomeracje należą do najbardziej zanieczyszczonych. W pierwszej dziesiątce niechlubnego rankingu wskazano ich aż sześć. Gorzej pod tym względem jest tylko w Bułgarii. Wpływ na taki stan rzeczy ma m.in. nieodpowiedzialne palenie śmieci i rosnąca ilość uczestników ruchu drogowego.

Spirometria
Najpopularniejszym i najbardziej dostępnym badaniem czynnościowym układu oddechowego określającym stopień wydolności płuc jest spirometria. To test, w którym dokonuje się pomiaru wdychanych i wydychanych z płuc objętości powietrza.

Samo słowo „spirometria” oznacza pomiar (metro) oddychania (spiro). Pierwszy raz pomiar tego typu został wykonany w 1846 r. Oceniano wtedy jedynie pojemność płuc.
Aktualnie spirometria znalazła szerokie zastosowanie w codziennej praktyce lekarskiej. Wykorzystywana jest nie tylko w diagnostyce, ale także w monitorowaniu i ocenianiu postępu choroby płuc. Podobnie jak pomiar glukozy we krwi lub pomiar ciśnienia tętniczego określa stopień nasilenia choroby, ale jest wykorzystywana także do podejmowania doraźnych decyzji terapeutycznych.

Prawidłowe wykonanie spirometrii wymaga odpowiednio przygotowanego sprzętu, a przede wszystkim doświadczonego w wykonywaniu badań personelu (technik, pielęgniarka, lekarz).

Badanie spirometryczne pozwala na:
Rozpoznanie i określenie rodzaju zaburzeń wentylacji.
Ilościową ocenę stopnia upośledzenia czynności układu oddechowego.
Określenie szybkości postępu choroby (zwłaszcza POChP i astmy oskrzelowej).
Ocenę odpowiedzi na zastosowane leczenie.

WSKAZANIA DO BADANIA SPIROMETRYCZNEGO

• ocena objawów, tj. kaszel, duszność, świsty podczas oddychania, bóle w klatce piersiowej
• badania przesiewowe u osób z czynnikami ryzyka tj. każda osoba po 40. roku życia paląca tytoń powinna wykonać to badanie, ale także górnicy, hutnicy, osoby, które
w miejscu pracy są narażone na toksyczne pyły, pary, gazy, zanieczyszczenia atmosferyczne.
• ocena wydolności układu oddechowego przed planowanym intensywnym wysiłkiem fizycznym
• ocena wyników leczenia astmy i POChP
• monitoring stanu układu oddechowego u osób narażonych na działanie szkodliwych czynników

Przeciwwskazania do wykonania badania spirometrycznego:
  • W trakcie badania spirometrycznego pacjent musi wykonać manewr nasilonego wdechu i wydechu, dlatego nie powinno wykonywać się tego badania u tych chorych, u których wysiłek fizyczny stwarza ryzyko pogorszenia stanu zdrowia.
  • Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest przebycie zawału mięśnia sercowego (do miesiąca od zdarzenia) oraz wszystkie choroby, które mogą się zdestabilizować pod wpływem nasilonych manewrów oddechowych. W przypadku tętniaka aorty, krwioplucia o nieznanej etiologii, stanu po udarze lub świeżej operacji okulistycznej – o konieczności badania decyduje lekarz prowadzący.
  • Względnym przeciwwskazaniem do badania są stany, które mogą wpłynąć na rzetelność uzyskanych wyników. W przypadku ciąży, otyłości, znacznego zniekształcenia klatki piersiowej można wykonać badanie, ale na wyniku powinien znaleźć się komentarz dotyczący stanu pacjenta.

W praktyce obserwuje się, że osoby, które mają podejrzenie astmy kierowane są do pracowni spirometrycznej lub na konsultację, w czasie której wykonywane jest to badanie, aby definitywnie uzyskać potwierdzenie rozpoznania ASTMA.

Badanie spirometryczne jest prawidłowe w połowie przypadków tej choroby i nie należy wyciągać pochopnych wniosków, że prawidłowy wynik badania spirometrycznego oznacza wykluczenie astmy.

Zgodnie z definicją astma jest chorobą zapalną układu oddechowego manifestującą się przemijającymi epizodami duszności (spowodowanej zwężeniem oskrzeli), badanie spirometryczne wykonywane w momencie braku typowych objawów (kaszel, świsty, duszność) jest prawidłowe. Natomiast w przypadku chorych z podejrzeniem POChP prawidłowy wynik badania wyklucza chorobę. Jeśli pacjent kaszle, odpluwa plwocinę wg. definicji przez trzy miesiące w roku przez okres 2 lat jego chorobę nazywamy PZO (przewlekłe zapalenie oskrzeli) i jak najbardziej powinien otrzymać odpowiednie leczenie - przede wszystkim pomoc w walce z nałogiem palenia.

Badanie spirometryczne składa się z dwóch części – spokojnej, gdzie jest rejestrowana pojemność życiowa (VC- vital capasity) oraz dynamiczna, gdzie rejestrujemy krzywą zależności między przepływem powietrza a objętością (FVC i FEV1).

FVC - (Forced Vital Capacity - natężona pojemność życiowa) jest to ilość powietrza jaką pacjent wydycha podczas natężonego wydechu po maksymalnym wdechu. Zmniejszenie FVC jest charakterystyczne dla schorzeń przebiegających z ograniczeniem ilości miąższu płuc.

VC - (Vital Capacity – pojemność życiowa) jest to ilość powietrza wydychana podczas spokojnego wydechu po maksymalnym wdechu. Pomiar ten ma podobne znaczenie diagnostyczne jak FVC, często jednak bywa pomijany, gdyż wymaga dodatkowego badania. Należy pamiętać, że FVC jest nieco mniejsza od VC nawet u ludzi zdrowych, a różnica ta ulega zwiększeniu u osób z obturacją na skutek istnienia zjawiska „pułapki powietrza”.

FEV1 - (Forced Expiratory Volume during the first second of expiration - natężona objętość wydechowa pierwszosekundowa) jest to objętość powietrza wydychana w ciągu pierwszej sekundy natężonego wydechu. Wskaźnik ten służy do oceny drożności dróg oddechowych. Zmniejsza się w chorobach przebiegających ze zwężeniem oskrzeli. Zdrowy człowiek podczas pierwszej sekundy wydycha ponad 80% własnej pojemności życiowej.

FEV1%FVC - wskaźnik odsetkowy FEV1 odniesionej do aktualnej natężonej pojemności życiowej (tzw. wskaźnik pseudo-Tiffeneau) obecnie używany powszechniej niż tzw. wskaźnik Tiffeneau (FEV1%VC), który jest nieco niższy od FEV1%FVC. Są to główne wskaźniki pozwalające określić rodzaj zaburzeń wentylacji. Często używane są zamiennie. Przyjmuje się, że można rozpoznać obturację jeśli stosunek FEV1 do VC lub FVC wynosi poniżej 5 percentyla lub dolnej granicy normy DGN. Nowoczesne spirometry wyliczają dane dotyczące zagrożenia obturacją w oparciu o percentyle lub odchylenie standardowe i z takich urządzeń powinno się korzystać przy wykonywaniu spirometrii.

Ze względów bezpieczeństwa badanie spirometryczne przeprowadzane jest w pozycji siedzącej. U osób wrażliwych podczas wykonywania nasilonego wydechu mogą wystąpić zawroty głowy, a nawet omdlenie. Jest to spowodowane zmianą parametrów gazometrycznych krwi i mija po zakończeniu badania. U większości badanych pozycja ciała nie wpływa istotnie na wynik testu, ale kolejne badania, jeśli chcemy je porównać, powinno się wykonywać w tej samej pozycji. Osoby otyłe powinny wykonywać badanie na stojąco. Osoba badana powinna przyjąć wyprostowaną postawę ciała, ustnik należy objąć szczelnie ustami i zębami, a na nosie powinien znajdować się klips zapobiegający uciekaniu powietrza przez górne drogi oddechowe. Chorzy posiadający źle dopasowane protezy powinni wykonywać badanie po wyjęciu protez. W trakcie badania personel powinien obserwować pozycję chorego, położenie i uszczelnienie ustnika oraz sposób wykonania badania.

Czynności, które wpływają na wynik badania:
• Nie należy palić tytoniu na godzinę przed badaniem,
• Nie należy wykonywać intensywnego wysiłku (45 min przed badaniem),
• Nie należy spożywać obfitego posiłku (2h przed badaniem),
• Strój badanego powinien być luźny i nie krępować ruchów,
• Zapisać i przekazać osobie wykonującej badanie informacje o zażywanych lekach.

Na wyniki spirometrii mogą wpływać także leki zażywane przez chorych. W zależności od celu badania lekarz może je odstawić bądź nie. Leki wziewne rozszerzające oskrzela
i preparaty teofiliny rozszerzają oskrzela i powodują poprawę parametrów oddechowych. Aby nie wprowadzać w błąd lekarza, każdorazowo należy przed spirometrią podać technikowi jakie leki aktualnie się przyjmuje (najlepiej przynieść listę napisaną w domu).

Błędy popełniane podczas wykonywania spirometrii:
• nieprawdziwe dane chorego (wpływ na normy), kobieta ma mniejsze płuca niż mężczyzna,
• niewystarczające dopingowanie chorego do maksymalnego wysiłku, wydech powinien trwać powyżej 6 sekund,
• nieprawidłowa postawa chorego (nadmiernie odgięta lub przygięta głowa, podparcie się rękami podczas badania),
• nieszczelność pomiędzy wargami a ustnikiem,
• zatykanie ustnika językiem bądź zębami,
• zwlekanie z wydechem już po rozpoczęciu badania,
• częściowy wydech przed włożeniem ustnika do ust,
• wolny początek wydechu,
• krótki wydech,
• niepełny wdech.

Na podstawie badania wyróżniamy dwa główne zaburzenia wentylacyjne płuc: podejrzenie restrykcji i obturację. Zaburzenie wentylacji płuc typu obturacyjnego polega na nieproporcjonalnym zmniejszeniu się maksymalnego przepływu powietrza w stosunku do objętości, którą można wydmuchać z płuc. Obturacja to stan, kiedy następuje zmniejszenie wskaźnika FEV/VC poniżej DGN oraz 5 percentyla wartości prawidłowych. Obturacja zawsze występuje w POChP, może także towarzyszyć astmie oskrzelowej. Niestety, nowotwory płuc wpuklające się do światła oskrzeli mogą powodować także zaburzenia obturacyjne, dlatego
u osób dorosłych stwierdzając nieustępującą obturację, należy wykonać badanie radiologiczne klatki piersiowej.

Klasyfikacja zaburzeń obturacyjnych:
70% normy < FEV < 100% normy - łagodne
60% normy < FEV < 70% normy - umiarkowane
50% normy < FEV < 60% normy - średnio ciężkie
34% normy < FEV < 50% normy - ciężkie
FEV < 34% normy - bardzo ciężkie

Restrykcję podejrzewamy, gdy następuje zmniejszenie całkowitej pojemności płuc poniżej 5 percentyla wartości prawidłowych. Na podstawie spirometrii nie można postawić arbitralnie rozpoznania restrykcja – w przypadku zarejestrowania w badaniu zmniejszonej pojemności życiowej VC należy wykonać badanie pletyzmograficzne, aby rozstrzygnąć z jakim zaburzeniem czynności układu oddechowego mamy do czynienia.

Przyczyny restrykcji:
Płucne:
● zapalenie płuc,
● włóknienie płuc,
● resekcja płuca,
● naciek nowotworowy,
● sarkoidoza.

Pozapłucne:
● związane z opłucną (płyn, odma),
● związane ze ścianą klatki piersiowej (kifoskolioza, złamanie żeber),
● jama brzuszna (ciąża, wodobrzusze, przep.rpp.),
● choroby nerwowo - mięśniowe (porażenie przepony, miastenia),
● otyłość.

Po zebraniu wywiadu lekarskiego, dokładnym zbadaniu, wykonaniu badania spirometrycznego oraz często RTG klatki piersiowej, w większości przypadków lekarz jest w stanie postawić trafną diagnozę.

Zachęcamy do udziału w III Światowym Dniach Spirometrii (10-20 września 2014 r.)

Stowarzyszenie Dziennikarze dla Zdrowia

8 września 2014 07:01, admin ego
« powrót
Dodaj komentarz:

Twoje imię:
 
Robert nie umiera, ale...
Publikujemy apel o pomoc w leczeniu Roberta Pawlaczyka. Kochani znajomi i nie znajomi!!! Wiem, jest bardzo dużo osób, które potrzebują pomocy... Kiedy ... <czytaj dalej>
ZCG MG-6 planuje
Punkty Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych

Dwa Punkty Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych, osiem gniazd pojemników półpodziemnych i gniazdo pojemników podziemnych w Gorzowie oraz po jednym PSZOK-u ... <czytaj dalej>
Kto przebuduje schody?
Przebudowa schodów łączących ul. Wróblewskiego z ul. Na Skarpie wraz z zagospodarowaniem terenu – to kolejne zadanie, które będzie realizowane ... <czytaj dalej>
Co ze stadionem przy Krasińskiego?
Modernizacja stadionu lekkoatletycznego przy ul. Krasińskiego z pozytywną oceną ministerstwa. Gorzów jest na ostatniej prostej do pozyskania dofinansowania na modernizację stadionu ... <czytaj dalej>
Przeglądaj cały katalog lub dodaj swoją firmę
Wspólnota Mieszkaniowa "Centrum"

ul. Sikorskiego 133 -134, Gorzów Wlkp.
tel. 95 720 48 59
branża: Wspólnoty mieszkaniowe <czytaj dalej>
Parafia Rzymsko-Katolicka p.w. Świętej Trójcy

ul. Kostrzyńska 70, Gorzów Wlkp.
tel. 95 720 26 91
branża: Kościoły, związki wyznaniowe <czytaj dalej>

ZCG MG-6 planuje
Punkty Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych

Dwa Punkty Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych, osiem gniazd pojemników półpodziemnych ... <czytaj dalej>
Siedem premier
Kino Helios proponuje w nowym filmowym tygodniu aż siedem premier. ... <czytaj dalej>
Mamy Niepodległą, więc wyślij kartkę
Latem wysyłaliśmy kartki w akcji #StądJestem, a teraz możemy pozdrowić ... <czytaj dalej>
"Nietykalni" są wśród nas
Kiedy poznałam historię Michała Worocha, który – poruszając się na ... <czytaj dalej>
Kalendarium eventów
« listopad 2019 »
P W Ś C P S N
    
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
 
dodaj: imprezy@egorzowska.pl
Mała wielka sprawa
eGorzowska - adminfoto_hanna.jpg
Hanna Kaup:
Gorzów ma ludzi, których warto naśladować
Skończyły się wakacje, skończyło lato i tylko jeszcze wyjazdy do lasu dają namiastkę radości, bo w tym roku lasy pełne grzybów. Jeśli przyjrzeć się forom internetowym, to aż dziw bierze, ... <czytaj dalej>
Przedszkolaki nauczą mycia rąk
Przedszkolaki mogą wziąć udział w konkursie plastycznym z okazji Światowego <czytaj dalej>
Podróże moich marzeń - konkurs
„Sztuka Osób Niepełnosprawnych” to jeden z największych w Polsce przeglądów <czytaj dalej>

aktualnie nie ma żadnej czynnej sondy
Robisz zdjęcia? Przyślij je do nas foto@egorzowska.pl
eGorzowska - 1b-1.jpg
Hanna Kaup:
Pomaganie ma sens
Z Fundacją Arka Bydgoszcz jestem związana od 15 lat. W ... <czytaj dalej>
Hanna Kaup:
Radosny sezon grzybowy
Choć wielu prorokowało, że z powodu suchego lata w lasach ... <czytaj dalej>
admin ego radzi:
Opieka nad osobą po udarze mózgu to także troska o siebie
Kiedy bliską osobę dotknie choroba neurologiczna, szereg obowiązków i trudności ... <czytaj dalej>
admin ego radzi:
Tajemnice lotów transferowych
Linie lotnicze zazwyczaj nie oferują bezpośrednich lotów do odległych zakątków ... <czytaj dalej>
Blogujesz? Rób to lokalnie!
Wystarczy jedno kliknięcie w egoBlog
Masz problem?
Napisz do eksperta egoEkspert
Żadna sprawa nie zostanie bez odzewu. Daj znać na eGo Forum
widz5328:
Nie zapomnijmy o rewelacyjnym oświetleniu, którego autorem i pomysłodawcą jest Monika Sidor, pochwalona przez samą autorkę dramatu, a o której <czytaj dalej>
ryś:
A czy prawdą jest, że Inneko RCS wywozi odpady komunalne bez odpowiedniego zezwolenia?
W Rejestrze Działalności Regulowanej
ZCG MG6 ta <czytaj dalej>
krzyś:
ciekawe jak w takim towarzystwie odnalazłby się prezes Inneko RCS?

wychowanek prezesa Artura Cz.


<czytaj dalej>
Anonim_7993:
trudnosci ze znalezieniem pracownikow wykwalifikowanych wynikaja z braku szkolen przez przedsiebiorcow i przyjmowania na staze. zamiast tego szuka sie <czytaj dalej>
Anonim_7993:
o trudnosci znalezienia pracownika za minimum krajowe po wyzszych studiach do ksiegowosci??? <czytaj dalej>
 
eGorzowska.pl - e-gazeta Gorzowskiej Agencji Dziennikarskiej