środa 27 maja 2020     Juliusz, Magdalena, Jan
eGorzowska - internetowy dziennik Gorzowskiej Agencji Dziennikarskiej
szukaj    szukaj szukaj
« powrót
Wszystko, co trzeba wiedzieć o spirometrii
eGorzowska - 5498_q7Vkfny7krfucFq9GGn.jpgCoraz więcej Polaków cierpi z powodu chorób układu oddechowego. Wiele miejsca poświęca się zagrożeniom związanym z paleniem papierosów, mniej natomiast uwagi przywiązuje się do zagrożeń czyhających na tych z nas, którzy z nikotyną nie mają czynnego kontaktu. Szczególnie ważny jest tu aspekt szkodliwego działania zanieczyszczeń zagrażających zdrowiu i życiu człowieka. Powietrze, którym oddychamy zawiera obecnie szereg szkodliwych substancji chemicznych, takich jak tlenki azotu, ozon, węglowodory czy pyły.

Raport Europejskiej Agencji Środowiska z 2013 roku wskazuje, że wśród miast Unii Europejskiej polskie aglomeracje należą do najbardziej zanieczyszczonych. W pierwszej dziesiątce niechlubnego rankingu wskazano ich aż sześć. Gorzej pod tym względem jest tylko w Bułgarii. Wpływ na taki stan rzeczy ma m.in. nieodpowiedzialne palenie śmieci i rosnąca ilość uczestników ruchu drogowego.

Spirometria
Najpopularniejszym i najbardziej dostępnym badaniem czynnościowym układu oddechowego określającym stopień wydolności płuc jest spirometria. To test, w którym dokonuje się pomiaru wdychanych i wydychanych z płuc objętości powietrza.

Samo słowo „spirometria” oznacza pomiar (metro) oddychania (spiro). Pierwszy raz pomiar tego typu został wykonany w 1846 r. Oceniano wtedy jedynie pojemność płuc.
Aktualnie spirometria znalazła szerokie zastosowanie w codziennej praktyce lekarskiej. Wykorzystywana jest nie tylko w diagnostyce, ale także w monitorowaniu i ocenianiu postępu choroby płuc. Podobnie jak pomiar glukozy we krwi lub pomiar ciśnienia tętniczego określa stopień nasilenia choroby, ale jest wykorzystywana także do podejmowania doraźnych decyzji terapeutycznych.

Prawidłowe wykonanie spirometrii wymaga odpowiednio przygotowanego sprzętu, a przede wszystkim doświadczonego w wykonywaniu badań personelu (technik, pielęgniarka, lekarz).

Badanie spirometryczne pozwala na:
Rozpoznanie i określenie rodzaju zaburzeń wentylacji.
Ilościową ocenę stopnia upośledzenia czynności układu oddechowego.
Określenie szybkości postępu choroby (zwłaszcza POChP i astmy oskrzelowej).
Ocenę odpowiedzi na zastosowane leczenie.

WSKAZANIA DO BADANIA SPIROMETRYCZNEGO

• ocena objawów, tj. kaszel, duszność, świsty podczas oddychania, bóle w klatce piersiowej
• badania przesiewowe u osób z czynnikami ryzyka tj. każda osoba po 40. roku życia paląca tytoń powinna wykonać to badanie, ale także górnicy, hutnicy, osoby, które
w miejscu pracy są narażone na toksyczne pyły, pary, gazy, zanieczyszczenia atmosferyczne.
• ocena wydolności układu oddechowego przed planowanym intensywnym wysiłkiem fizycznym
• ocena wyników leczenia astmy i POChP
• monitoring stanu układu oddechowego u osób narażonych na działanie szkodliwych czynników

Przeciwwskazania do wykonania badania spirometrycznego:
  • W trakcie badania spirometrycznego pacjent musi wykonać manewr nasilonego wdechu i wydechu, dlatego nie powinno wykonywać się tego badania u tych chorych, u których wysiłek fizyczny stwarza ryzyko pogorszenia stanu zdrowia.
  • Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest przebycie zawału mięśnia sercowego (do miesiąca od zdarzenia) oraz wszystkie choroby, które mogą się zdestabilizować pod wpływem nasilonych manewrów oddechowych. W przypadku tętniaka aorty, krwioplucia o nieznanej etiologii, stanu po udarze lub świeżej operacji okulistycznej – o konieczności badania decyduje lekarz prowadzący.
  • Względnym przeciwwskazaniem do badania są stany, które mogą wpłynąć na rzetelność uzyskanych wyników. W przypadku ciąży, otyłości, znacznego zniekształcenia klatki piersiowej można wykonać badanie, ale na wyniku powinien znaleźć się komentarz dotyczący stanu pacjenta.

W praktyce obserwuje się, że osoby, które mają podejrzenie astmy kierowane są do pracowni spirometrycznej lub na konsultację, w czasie której wykonywane jest to badanie, aby definitywnie uzyskać potwierdzenie rozpoznania ASTMA.

Badanie spirometryczne jest prawidłowe w połowie przypadków tej choroby i nie należy wyciągać pochopnych wniosków, że prawidłowy wynik badania spirometrycznego oznacza wykluczenie astmy.

Zgodnie z definicją astma jest chorobą zapalną układu oddechowego manifestującą się przemijającymi epizodami duszności (spowodowanej zwężeniem oskrzeli), badanie spirometryczne wykonywane w momencie braku typowych objawów (kaszel, świsty, duszność) jest prawidłowe. Natomiast w przypadku chorych z podejrzeniem POChP prawidłowy wynik badania wyklucza chorobę. Jeśli pacjent kaszle, odpluwa plwocinę wg. definicji przez trzy miesiące w roku przez okres 2 lat jego chorobę nazywamy PZO (przewlekłe zapalenie oskrzeli) i jak najbardziej powinien otrzymać odpowiednie leczenie - przede wszystkim pomoc w walce z nałogiem palenia.

Badanie spirometryczne składa się z dwóch części – spokojnej, gdzie jest rejestrowana pojemność życiowa (VC- vital capasity) oraz dynamiczna, gdzie rejestrujemy krzywą zależności między przepływem powietrza a objętością (FVC i FEV1).

FVC - (Forced Vital Capacity - natężona pojemność życiowa) jest to ilość powietrza jaką pacjent wydycha podczas natężonego wydechu po maksymalnym wdechu. Zmniejszenie FVC jest charakterystyczne dla schorzeń przebiegających z ograniczeniem ilości miąższu płuc.

VC - (Vital Capacity – pojemność życiowa) jest to ilość powietrza wydychana podczas spokojnego wydechu po maksymalnym wdechu. Pomiar ten ma podobne znaczenie diagnostyczne jak FVC, często jednak bywa pomijany, gdyż wymaga dodatkowego badania. Należy pamiętać, że FVC jest nieco mniejsza od VC nawet u ludzi zdrowych, a różnica ta ulega zwiększeniu u osób z obturacją na skutek istnienia zjawiska „pułapki powietrza”.

FEV1 - (Forced Expiratory Volume during the first second of expiration - natężona objętość wydechowa pierwszosekundowa) jest to objętość powietrza wydychana w ciągu pierwszej sekundy natężonego wydechu. Wskaźnik ten służy do oceny drożności dróg oddechowych. Zmniejsza się w chorobach przebiegających ze zwężeniem oskrzeli. Zdrowy człowiek podczas pierwszej sekundy wydycha ponad 80% własnej pojemności życiowej.

FEV1%FVC - wskaźnik odsetkowy FEV1 odniesionej do aktualnej natężonej pojemności życiowej (tzw. wskaźnik pseudo-Tiffeneau) obecnie używany powszechniej niż tzw. wskaźnik Tiffeneau (FEV1%VC), który jest nieco niższy od FEV1%FVC. Są to główne wskaźniki pozwalające określić rodzaj zaburzeń wentylacji. Często używane są zamiennie. Przyjmuje się, że można rozpoznać obturację jeśli stosunek FEV1 do VC lub FVC wynosi poniżej 5 percentyla lub dolnej granicy normy DGN. Nowoczesne spirometry wyliczają dane dotyczące zagrożenia obturacją w oparciu o percentyle lub odchylenie standardowe i z takich urządzeń powinno się korzystać przy wykonywaniu spirometrii.

Ze względów bezpieczeństwa badanie spirometryczne przeprowadzane jest w pozycji siedzącej. U osób wrażliwych podczas wykonywania nasilonego wydechu mogą wystąpić zawroty głowy, a nawet omdlenie. Jest to spowodowane zmianą parametrów gazometrycznych krwi i mija po zakończeniu badania. U większości badanych pozycja ciała nie wpływa istotnie na wynik testu, ale kolejne badania, jeśli chcemy je porównać, powinno się wykonywać w tej samej pozycji. Osoby otyłe powinny wykonywać badanie na stojąco. Osoba badana powinna przyjąć wyprostowaną postawę ciała, ustnik należy objąć szczelnie ustami i zębami, a na nosie powinien znajdować się klips zapobiegający uciekaniu powietrza przez górne drogi oddechowe. Chorzy posiadający źle dopasowane protezy powinni wykonywać badanie po wyjęciu protez. W trakcie badania personel powinien obserwować pozycję chorego, położenie i uszczelnienie ustnika oraz sposób wykonania badania.

Czynności, które wpływają na wynik badania:
• Nie należy palić tytoniu na godzinę przed badaniem,
• Nie należy wykonywać intensywnego wysiłku (45 min przed badaniem),
• Nie należy spożywać obfitego posiłku (2h przed badaniem),
• Strój badanego powinien być luźny i nie krępować ruchów,
• Zapisać i przekazać osobie wykonującej badanie informacje o zażywanych lekach.

Na wyniki spirometrii mogą wpływać także leki zażywane przez chorych. W zależności od celu badania lekarz może je odstawić bądź nie. Leki wziewne rozszerzające oskrzela
i preparaty teofiliny rozszerzają oskrzela i powodują poprawę parametrów oddechowych. Aby nie wprowadzać w błąd lekarza, każdorazowo należy przed spirometrią podać technikowi jakie leki aktualnie się przyjmuje (najlepiej przynieść listę napisaną w domu).

Błędy popełniane podczas wykonywania spirometrii:
• nieprawdziwe dane chorego (wpływ na normy), kobieta ma mniejsze płuca niż mężczyzna,
• niewystarczające dopingowanie chorego do maksymalnego wysiłku, wydech powinien trwać powyżej 6 sekund,
• nieprawidłowa postawa chorego (nadmiernie odgięta lub przygięta głowa, podparcie się rękami podczas badania),
• nieszczelność pomiędzy wargami a ustnikiem,
• zatykanie ustnika językiem bądź zębami,
• zwlekanie z wydechem już po rozpoczęciu badania,
• częściowy wydech przed włożeniem ustnika do ust,
• wolny początek wydechu,
• krótki wydech,
• niepełny wdech.

Na podstawie badania wyróżniamy dwa główne zaburzenia wentylacyjne płuc: podejrzenie restrykcji i obturację. Zaburzenie wentylacji płuc typu obturacyjnego polega na nieproporcjonalnym zmniejszeniu się maksymalnego przepływu powietrza w stosunku do objętości, którą można wydmuchać z płuc. Obturacja to stan, kiedy następuje zmniejszenie wskaźnika FEV/VC poniżej DGN oraz 5 percentyla wartości prawidłowych. Obturacja zawsze występuje w POChP, może także towarzyszyć astmie oskrzelowej. Niestety, nowotwory płuc wpuklające się do światła oskrzeli mogą powodować także zaburzenia obturacyjne, dlatego
u osób dorosłych stwierdzając nieustępującą obturację, należy wykonać badanie radiologiczne klatki piersiowej.

Klasyfikacja zaburzeń obturacyjnych:
70% normy < FEV < 100% normy - łagodne
60% normy < FEV < 70% normy - umiarkowane
50% normy < FEV < 60% normy - średnio ciężkie
34% normy < FEV < 50% normy - ciężkie
FEV < 34% normy - bardzo ciężkie

Restrykcję podejrzewamy, gdy następuje zmniejszenie całkowitej pojemności płuc poniżej 5 percentyla wartości prawidłowych. Na podstawie spirometrii nie można postawić arbitralnie rozpoznania restrykcja – w przypadku zarejestrowania w badaniu zmniejszonej pojemności życiowej VC należy wykonać badanie pletyzmograficzne, aby rozstrzygnąć z jakim zaburzeniem czynności układu oddechowego mamy do czynienia.

Przyczyny restrykcji:
Płucne:
● zapalenie płuc,
● włóknienie płuc,
● resekcja płuca,
● naciek nowotworowy,
● sarkoidoza.

Pozapłucne:
● związane z opłucną (płyn, odma),
● związane ze ścianą klatki piersiowej (kifoskolioza, złamanie żeber),
● jama brzuszna (ciąża, wodobrzusze, przep.rpp.),
● choroby nerwowo - mięśniowe (porażenie przepony, miastenia),
● otyłość.

Po zebraniu wywiadu lekarskiego, dokładnym zbadaniu, wykonaniu badania spirometrycznego oraz często RTG klatki piersiowej, w większości przypadków lekarz jest w stanie postawić trafną diagnozę.

Zachęcamy do udziału w III Światowym Dniach Spirometrii (10-20 września 2014 r.)

Stowarzyszenie Dziennikarze dla Zdrowia

8 września 2014 07:01, admin ego
« powrót
Dodaj komentarz:

Twoje imię:
 
Będą rzadziej kosić. Stawiają na łąki kwietne
Miasto przygotowuje się do zmian w utrzymaniu niektórych elementów miejskiej zieleni. W ostatnich dniach miejscy specjaliści od zieleni analizowali między ... <czytaj dalej>
Co z Parkiem Wiosny Ludów?
Publikujemy informację Urzędu Miasta w Gorzowie na temat planów modernizacji Parku Wiosny Ludów. Jeśli zapadnie ostateczne rozstrzygnięcie, w ogłoszonym przetargu, nadchodzące ... <czytaj dalej>
Nie rezygnujmy z kultury w czasie kwarantanny
Publikujemy Apel Stowarzyszenia NOVUM do Marszałek Województwa Lubuskiego oraz uzasadnienie takiego stanowiska. Gorzowskie Stowarzyszenie na rzecz Innowacji Społecznych NOVUM wystosowało do ... <czytaj dalej>
Pierwszy w Polsce mural wyborczy Szymona Hołowni
Walka ze zmianą klimatu to jeden z trzech filarów programowych Szymona Hołowni. Ekologia i troska o środowisko stanowią bardzo ważny ... <czytaj dalej>
Przeglądaj cały katalog lub dodaj swoją firmę

25V2020 - child grooming
25V2020. Rozpoczyna się kampania profilaktyczna w związku z Międzynarodowym Dniem Dziecka ... <czytaj dalej>
Zmiany w ruchu na ul. Myśliborskiej
We najbliższy wtorek (26 maja) w godzinach popołudniowych zostaną wprowadzone ... <czytaj dalej>
Co z Parkiem Wiosny Ludów?
Publikujemy informację Urzędu Miasta w Gorzowie na temat planów modernizacji ... <czytaj dalej>
Rozważą czytelniejszą wizualizację
W minionym tygodniu pisałam o ścieżce rowerowej z Gorzowa do ... <czytaj dalej>
Kalendarium eventów
« maj 2020 »
P W Ś C P S N
    
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
dodaj: imprezy@egorzowska.pl
Mała wielka sprawa
eGorzowska - adminfoto_hanna.jpg
Hanna Kaup:
Fiasko walki o kasę za społeczną funkcję
Gorzowscy radni tak uradzili, że Wojewoda Lubuski uchylił kwietniową ustawę w całości. Czego dotyczyła? Diety za nieobecność na sesji w przypadku choroby radnego. I choć radna Marta Bejnar-Bejnarowicz z klubu ... <czytaj dalej>
Lubisz ładnie mieszkać?
„Zielona ławeczka” czeka na Ciebie
Jest szansa na poprawę wyglądu podwórek i miejsc najbliższego otoczenia. <czytaj dalej>
Jakie są nasze Smaki Regionów
Ruszyła XX edycja konkursu „Nasze Kulinarne Dziedzictwo-Smaki Regionów”. Organizuje go <czytaj dalej>

aktualnie nie ma żadnej czynnej sondy
Robisz zdjęcia? Przyślij je do nas foto@egorzowska.pl
eGorzowska - dsc_2534.jpg
Hanna Kaup:
26V2020 - Litania do Królowej blokowisk
26V2020. To wyjątkowy dzień. Poświęcony matkom. Wszystkim na świecie, bez względu ... <czytaj dalej>
admin ego:
Gdy myślę o Dniu Matki
Gdy myślę o Dniu Matki i o losie, który nierozerwalnie ... <czytaj dalej>
admin ego radzi:
Kardiolodzy apelują: Chroń życie!
NIE#zostańwdomu z zawałem!
W dobie epidemii SARS-CoV-2 liczba zabiegów kardiologii interwencyjnej spadła nawet ... <czytaj dalej>
admin ego radzi:
Uważaj na próby wyłudzenia danych
Zespół poczty mailowej WP ostrzega przed e-meilami informującymi o usunięciu/blokadzie ... <czytaj dalej>
Blogujesz? Rób to lokalnie!
Wystarczy jedno kliknięcie w egoBlog
Masz problem?
Napisz do eksperta egoEkspert
Żadna sprawa nie zostanie bez odzewu. Daj znać na eGo Forum
Anonim_9948:
Świetnie. Czyli u nas też można. <czytaj dalej>
Anonim_8729:
Byle nie siedzieć przed TV i nie czytać tekstu, w którym niby niewinna wstawka o polskim wymiarze sprawiedliwości burzy spokój czytelnika, który <czytaj dalej>
Anonim_5439:
gdyby to było prawda to by figurowało w oficjalnych statystykach zarażalności

może było zarażonych w grudniu i styczniu wtedy to mo <czytaj dalej>
Anonim_1539:
Czy to prawda, że w firmie w strefie ekonomicznej było 330 zakażonych Covid, również w biurze ? <czytaj dalej>
Anonim_5439:
basen miał być na barce na wale okrężnym
jacek placek obiecał a później udał że nic nie obiecywał <czytaj dalej>
 
eGorzowska.pl - e-gazeta Gorzowskiej Agencji Dziennikarskiej