wtorek 18 maja 2021     Alicja, Feliks, Eryk
eGorzowska - internetowy dziennik Gorzowskiej Agencji Dziennikarskiej
szukaj    szukaj szukaj
« powrót
Gorzów od 70 lat polski
eGorzowska - 5939_S8MTotYsUH7fSIA8cyGb.jpgArchiwum Państwowe w Gorzowie Wielkopolskim, Klub Pioniera Miasta Gorzowa, Weronika Kurjanowicz zapraszają na obchody 70. rocznicy przejęcia Gorzowa przez Polskę, które odbędą się w Archiwum Państwowym w Gorzowie 26 marca 2015 r.

Program obchodów zakłada otwarcie wystawy "Co przywieźli w swoich bagażach przesiedleńcy" oraz promocję książki Dariusza A. Rymara „W 70. rocznicę przejęcia Gorzowa przez Polskę. Gorzów – stolica Ziemi Lubuskiej w latach 1945-1950”.

O wystawie „Co przywieźli w swoich bagażach przesiedleńcy” Weronika Kurjanowicz pisze:
" Jednym z boleśniejszych przeżyć każdej wojny są przesiedlenia ludności: ucieczki, wypędzenia, migracje… Takie doświadczenie przyszło przeżyć w latach II wojny światowej Polakom z ziem zwanych zabużańskimi, urzędowo nazywane ewakuacją, a w języku propagandy – repatriacją. Przy czym owa propaganda zapewniała, że w nowym świecie czekają na nich mieszkania i gospodarstwa z pełnym wyposażeniem, wszystko co do życia niezbędne.

Z czym wybrali się w ową przymusową podróż ludzie z kresów? Z tym, co zmieściło się w wydzielonym kącie wagonu bydlęcego, a co można było jakoś zapakować i przenosić w długiej wędrówce. Dobytek był już uszczuplony sześcioma latami wojny. Więc zabierano to, co się ostało, co wydawało się najniezbędniejsze, mogło służyć jako narzędzie pracy. Przede wszystkim jednak wszelkie dokumenty osobiste oraz świadczące o pozostawieniu na opuszczanych ziemiach jakiejś własności. Ludzie porzucali domy i gospodarstwa, pozostawiali groby. Z najświętszymi pamiątkami rozstać się nie potrafili. Stąd wśród wiezionych ubrań i pierzyn znalazły się też jakieś okruchy dawnego życia: obrazy święte, hafty pamiątkowe, naczynia wyprawowe, nieliczne książki, czasem korale, dziewczęce pamiętniki, zabawki dziecięce, rzadziej – ukochany pies.

W niektórych rodzinach takie „skarby” przechowuje się do dziś, może nawet z pokolenia na pokolenie. Opowiadają one o dawnym życiu."

Książka Dariusza A. Rymara „W 70. rocznicę przejęcia Gorzowa przez Polskę. Gorzów – stolica Ziemi Lubuskiej w latach 1945-1950” jest poświęcona problemowi formowania się Ziemi Lubuskiej jako regionu administracyjnego w Polsce zachodniej i jego stolicy w latach 1945–1950:

"W roku 1945 po przejściu frontu obszar ziem pozyskanych kosztem Niemiec władze polskie podzieliły na 4 okręgi: Śląsk Opolski, Dolny Śląsk, Pomorze Zachodnie i Prusy Wschodnie. Obszar środkowo-zachodni znalazł się w granicach okręgów Pomorze Zachodnie i Dolny Śląsk. W lipcu 1945 r. z tych okręgów wyłączono 14 powiatów i przyłączono je do województwa poznańskiego. Obszar ten historycznie był częścią dawnego niemieckiego Śląska, byłej niemieckiej Wschodniej Brandenburgii i Wielkopolski. Już wiosną 1945 r. w Poznaniu nazwano ten obszar Ziemią Lubuską, co nawiązywało do średniowiecznej ziemi lubuskiej położonej po obydwu stronach Odry.

Już od lata 1945 zaczęła kształtować się stołeczność Ziemi Lubuskiej. Dzięki sprawności administracji stworzonej w Gorzowie – największym ośrodku miejskim na tym terenie – przez Floriana Kroenke, to właśnie Gorzów uzyskał miano nieformalnej stolicy Ziemi Lubuskiej. Proces ten zachodził także w następnych latach. Dostrzegając wysiłki gorzowskiej administracji, w roku 1946 w Gorzowie utworzono Ekspozyturę Urzędu Wojewódzkiego Poznańskiego, a Florian Kroenke uzyskał status jej kierownika i wicewojewody poznańskiego. Ekspozytura była organem administracji II instancji, a do jej kompetencji należały sprawy charakterystyczne dla ziem pozyskanych po II wojnie światowej. W ślad za Ekspozyturą w Gorzowie zaczęły powstawać inne urzędy i instytucje o charakterze regionalnym.
Już od końca roku 1945 toczyła się dyskusja na temat korekty podziału terytorialnego kraju. Wtedy pojawiła się koncepcja utworzenia województwa gorzowskiego.

Pomysłowi wydzielenia Ziemi Lubuskiej i utworzenia z niej samodzielnego województwa sprzeciwiały się władze poznańskie, które były zainteresowane integracją tego obszaru w ramach województwa poznańskiego. Stąd też wojewoda poznański domagał się likwidacji Ekspozytury Urzędu Wojewódzkiego Poznańskiego, która została utworzona wbrew jego stanowisku. Pomimo takiego nastawienia władz poznańskich Ziemia Lubuska aż do 1948 r. ewoluowała w kierunku utworzenia samodzielnego województwa z jego stolicą w Gorzowie. Było to możliwe, gdyż starania gorzowskich władz wspierało Ministerstwo Ziem Odzyskanych, którym kierował Władysław Gomułka, jedna z najważniejszych osób w strukturach władz krajowych. W latach 1948–1949 W. Gomułka został jednak odsunięty od władzy, a Ministerstwo Ziem Odzyskanych zlikwidowane. Z urzędu kierownika Ekspozytury usunięto również Floriana Kroenke. W tym czasie pojawiła się koncepcja utworzenia województwa lubuskiego ze stolicą w Zielonej Górze. Nie wiadomo kto, ani dlaczego podjął decyzję o utworzeniu woj. lubuskiego ze stolicą nie w Gorzowie, ale w Zielonej Górze. W dokumentach pojawiały się argumenty, że jest ona w regionie bardziej centralnie położona oraz lepiej skomunikowana z krajem. W roku 1949 całkowicie uległo zmianie stanowisko władz poznańskich, które poparły utworzenie woj. lubuskiego ze stolicą w Zielonej Górze.

Zanegowanie tworzącej się stołeczności Gorzowa w latach 1945–1950 wywołało wiele domysłów jakie były prawdziwe przyczyny takiej decyzji. Np. przypuszcza się, że chodziło o usunięcie osób niewygodnych dla władz albo, że chodziło o przeniesienie ośrodka władz administracyjnych poza Gorzów, gdyż w tym mieście miała siedzibę jednostka administracji Kościoła katolickiego.
Decyzja z roku 1950 o utworzeniu województwa zielonogórskiego ze stolicą w Zielonej Górze oznaczała zahamowanie rozwoju Gorzowa i stała się przyczyną animozji pomiędzy tymi dwoma miastami mającymi swoje konsekwencje aż do chwili obecnej."
Początek o 11.00.

oprac. redakcja

24 marca 2015 08:04, admin ego
« powrót
Dodaj komentarz:

Twoje imię:
 
Apel o obowiązkowe szczepienia przeciw COVID-19

Samorządowcy – wśród nich marszałek Elżbieta Anna Polak – przygotowali stanowisko w sprawie wprowadzenia obowiązkowych szczepień przeciw COVID-19, skierowane do ... <czytaj dalej>
Pchli targ w nowym miejscu
Gorzowski Rynek Hurtowy uruchomił w nowym miejscu tzw. pchli targ. Teraz mieści się na parkingu, między bramą wjazdową od ulicy Woskowej, ... <czytaj dalej>
Na Kostrzyńskiej będą utrudnienia
We wtorek (27 kwietnia) nastąpi zmiana organizacji ruchu na ulicy Kostrzyńskiej i alei 11 Listopada. Wykonawca przebudowy tych ulic planuje przystąpić ... <czytaj dalej>
Bagiński dwukrotnie skazany
Publikujemy przesłany do naszej redakcji list mecenasa Jerzego Wierchowicza. List mecenasa Jerzego Wierchowicza skierowany został do przedsiębiorcy i polityka Jacka Bachalskiego, ... <czytaj dalej>
Przeglądaj cały katalog lub dodaj swoją firmę
Dębska Urszula Biuro Rachunkowe

ul. Nadbrzeżna 17, Gorzów Wlkp.
tel. 95 736 80 37
branża: Biura - rachunkowe <czytaj dalej>
Pikuła Jarosław Agencja Artystyczno-Promocyjna

ul. Fabryczna 71, Gorzów Wlkp.
tel. 605 680 060
branża: Artystyczne agencje <czytaj dalej>
Skowrońska Ewelina Pracownia Fryzjerska

ul. Sikorskiego 121 /1, Gorzów Wlkp.
tel. 602 272 553
branża: Fryzjerskie usługi, salony <czytaj dalej>

Sukces zespołu gorzowskiego klarnecisty
Kwartet Dance of Fire otrzymał III Nagrodę w Konkursie Muzyki ... <czytaj dalej>
Siostra Michaela z honorowym obywatelstwem?
Na najbliższej sesji rady miasta radni zdecydują o przyznaniu s. ... <czytaj dalej>
To ma być najlepszy "Dobry wieczór Gorzów"
Miasto zapowiada, że nadchodzące lato będzie lato pełne wrażeń. Od ... <czytaj dalej>
Zgłoś seniora na szczepienie
W momencie uruchomienia szczepień dla seniorów, Wojska Obrony Terytorialnej wprowadziły ... <czytaj dalej>
Kalendarium eventów
« maj 2021 »
P W Ś C P S N
     
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
      
dodaj: imprezy@egorzowska.pl
Mała wielka sprawa
eGorzowska - adminfoto_hanna.jpg
Hanna Kaup:
In vitro, katedra, Wojciechowska i święte oburzenie
Środową (31 marca) sesję rady miasta zdominowały trzy sprawy: in vitro, dotacja na katedrę i wygaszenie mandatu radnej Grażyny Wojciechowskiej. In vitro Najmniej czasu zajęła radnym decyzja związana z finansowaniem in vitro. ... <czytaj dalej>
Konkurs na fraszkę
Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna im. Zbigniewa Herberta w Gorzowie <czytaj dalej>
Pro Arte z Lemem
Miejskie Centrum Kultury zachęca do wzięcia udziału w przeglądzie powiatowym <czytaj dalej>

aktualnie nie ma żadnej czynnej sondy
Robisz zdjęcia? Przyślij je do nas foto@egorzowska.pl
eGorzowska - dsc_0186.jpg
Hanna Kaup:
Dla papieża Franciszka, Katedry Notre Dame i Okszy
Nigdy nie wiadomo, co wydarzy się podczas wędrówek po mniej ... <czytaj dalej>
Hanna Kaup:
Pożegnanie Ireneusza Krzysztofa Szmidta
W słoneczny majowy poniedziałek o 13.15 rozpoczęło się pożegnanie śp. ... <czytaj dalej>
admin ego radzi:
Wszystko o jednodawkowej szczepionce Janssen
Publikujemy dane dot. III fazy badania jednodawkowej szczepionki Janssen przeciwko ... <czytaj dalej>
admin ego radzi:
Jak chronić się przed cyberprzestępcami w pandemii?
Fałszywe sklepy internetowe, oszustwa telefoniczne, ransomware – cyberprzestępcy nie próżnują ... <czytaj dalej>
Blogujesz? Rób to lokalnie!
Wystarczy jedno kliknięcie w egoBlog
Masz problem?
Napisz do eksperta egoEkspert
Żadna sprawa nie zostanie bez odzewu. Daj znać na eGo Forum
Anonim_3319:
koty je pozagryzają <czytaj dalej>
Anonim_4113:
+ że coś dla mlodych. Na bezrybiu i rak ryba <czytaj dalej>
Anonim_3473:
A w Łośnie zrobiono porządek na niemieckim cmentarzu. Wycięto krzaki, kilka drzew, ogrodono i założono lapidarium. Przy nim dwie ławeczki zapra <czytaj dalej>
Anonim_4113:
Pocalujta w d..e wójta! <czytaj dalej>
Anonim_8895:
Rozumiem że po wojnie, wg władzy komunistycznej, konieczne było wyrugowanie jakiejkolwiek pamięci po niemieckich mieszkańcach tych ziem.
Je <czytaj dalej>
 
eGorzowska.pl - e-gazeta Gorzowskiej Agencji Dziennikarskiej