wtorek 19 października 2021     Piotra, Michała, Ziemowita
eGorzowska - internetowy dziennik Gorzowskiej Agencji Dziennikarskiej
szukaj    szukaj szukaj
Hanna Kaup BLOG

« powrót
Ma Gorzów Szymona Giętego, ma Krynica Nikifora
eGorzowska - 10988_ed5wLojRdXJZArlcmKvp.jpg

Nie wiem dlaczego, ale kiedy mówię o Nikiforze, myślę o Szymonie, choć ci dwaj pewnie nawet się nie znali. Kazimierz Wnuk zwany Szymonem Giętym urodził się w Warszawie w 1914 r., a Nikifor Krynicki – właściwie Epifaniusz Drowniak – przyszedł na świat 21 maja 1895 w Krynicy. Pierwszy zmarł w gorzowskim hospicjum w 1998. Drugi, 30 lat wcześniej w Foluszu k. Jasła, w szpitalu dla chorych na gruźlicę. Obaj żyli samotnie i w ubóstwie, żeby nie powiedzieć w nędzy. Budząc ciekawość świata, uchodzili za dziwaków.

Mam taki zwyczaj, że w każdej miejscowości, do której przyjeżdżam na nieco dłuższy pobyt, odwiedzam cmentarz. Nie mogło być inaczej i tym razem.

Krynica ma dwa cmentarze, choć gdyby policzyć wewnętrzny Cmentarz wojenny nr 346, to nawet trzy. Ten jest zabytkowym, z okresu I wojny światowej, a został zaprojektowany przez austriackiego architekta Gustawa Ludwiga jako samodzielna kwatera. Jeszcze trzy lata temu prowadzono tam prace remontowe. Dziś jest uporządkowany i tworzy aleję, przy której spoczywa 34 żołnierzy austro-węgierskich i trzech rosyjskich w 18 grobach pojedynczych i pięciu zbiorowych.

Na tym samym cmentarzu komunalnym – tylko po prawej stronie od wejścia, za zabytkową kaplicą, spoczywa wspomniany polski malarz łemkowskiego pochodzenia, przedstawiciel prymitywizmu – Nikifor. I to głównie ze względu na niego turyści na cmentarz przybywają. Niektórzy trafiają tu, idąc do jedynej pobudowanej pod koniec XX w. na Sądecczyźnie cerkwi. Ale odwiedzających to miejsce jest nieporównanie mniej od tych, którzy robią sobie zdjęcia z pomnikiem Nikifora, jego nieodłączną walizeczką i psem przyjacielem, ustawionym tuż przy wejściu na krynicki deptak. Warto podkreślić, że autorem bardzo symbolicznego w wymowie nagrobnego pomnika Nikifora był znany rzeźbiarz Edward Chromy.

To nie wszystkie ślady po "Matejce Krynicy", jak mówi się o tym słynnym prymitywiście. Z zapisków o życiu Nikifora można wyczytać, że każdego dnia siadał na murku i malował, malował, malował. Podobno żaden jego obraz się nie powtórzył. A za inspirację do twórczości służyła mu piękna cerkiew greko-katolicka pw. św. Piotra i Pawła. To w niej został ochrzczony dzień po swoich urodzinach, o czym informowała umieszczona na frontowej ścianie tablica. Można było z niej przeczytać m.in.: „Ta cerkiew była akademią sztuki dla „Nikifora” Epifaniusza Drowniaka”.

foto Wikipedia

Dziś tablicy nie ma, została zdjęta z uwagi na prowadzony od dwóch lat remont obiektu. Wnętrze zostało w dużym stopniu odnowione, ale wciąż każdego dnia można tam spotkać samotnego rosyjskojęzycznego malarza, który pieczołowicie przywraca naścienne malowidła. Jak mi powiedzieli pracownicy wykonujący piaskowanie elewacji zewnętrznej, remont prowadzony jest głównie ze środków własnych parafii. Jedynie na przełożenie dachu było jakieś dofinansowanie. Kiedy zakończy się remont, tablica Nikifora wróci na swoje miejsce.

Mówi się, że Nikifor Krynicki jest najlepszym promotorem uzdrowiska. Jego imię nosi również jedna z tras turystycznych. Długa na 8 km wymaga dwóch godzin wędrówki. Wiedzie również do Muzeum Nikifora mieszczącego się w drewnianym budynku Romanówka.

To, co Krynica uczyniła z pamięcią o Nikiforze, może być wzorem do naśladowania dla innych miast i miasteczek, ze szczególnym uwzględnieniem tych, w których polska tożsamość była budowana dopiero po II wojnie światowej. Myślę, że warto wzorować się na sprawdzonych pomysłach i przenosić je również na inne tereny.

W uzdrowisku Krynica-Zdrój Pamięci Nikifora są:
1. Odsłonięty 9 września 2005 r. pomnik Nikifora na Krynickim Deptaku. Autorem jest krakowski rzeźbiarz prof. Czesław Dźwigaj.
2. Stary Cmentarz – nagrobek artysty Bolesława Chromego z polskim napisem na płycie: „Nikifor Krynicki” oraz łemkowskim: „Никифор Єпіфан Дровняк” („Nikifor Epifan Drowniak”).
3. Muzeum Nikifora – Galeria Sztuki „Romanówka”, oddział Muzeum Okręgowego w Nowym Sączu, działające od 1995 r.
4. Tablica pamiątkowa na cerkwi św. Piotra i Pawła.
5. Trasa Nikifor – wiedzie spod Informacji Turystycznej, przez Stary Cmentarz i Przełęcz Krzyżową do Muzeum Nikifora.

Poza Krynicą:

  • W 2004 r. reżyser Krzysztof Krauze poświęcił malarzowi film fabularny „Mój Nikifor”, w którym tytułową postać zagrała Krystyna Feldman.
  • Janusz Szubert w tomiku „Powiedzieć. Cokolwiek z 2011” poświęcił artyście wiersz „Nikifor”.
  • Pierwszym albumem zespołu No To Co był wydany w 1968 r. „Nikifor”, z piosenką o tym samym tytule.
  • Lwów – w pobliżu kościoła dominikanów Nikifor ma swój pomnik.

Tekst i foto Hanna Kaup



Kliknij w wybrane zdjęcie aby powiększyć

, zdjęcie 1/45

, zdjęcie 2/45

, zdjęcie 3/45

, zdjęcie 4/45

, zdjęcie 5/45

, zdjęcie 6/45

, zdjęcie 7/45

, zdjęcie 8/45

, zdjęcie 9/45

, zdjęcie 10/45

, zdjęcie 11/45

, zdjęcie 12/45

, zdjęcie 13/45

, zdjęcie 14/45

, zdjęcie 15/45

, zdjęcie 16/45

, zdjęcie 17/45

, zdjęcie 18/45

, zdjęcie 19/45

, zdjęcie 20/45

, zdjęcie 21/45

, zdjęcie 22/45

, zdjęcie 23/45

, zdjęcie 24/45

, zdjęcie 25/45

, zdjęcie 26/45

, zdjęcie 27/45

, zdjęcie 28/45

, zdjęcie 29/45

, zdjęcie 30/45

, zdjęcie 31/45

, zdjęcie 32/45

, zdjęcie 33/45

, zdjęcie 34/45

, zdjęcie 35/45

, zdjęcie 36/45

, zdjęcie 37/45

, zdjęcie 38/45

, zdjęcie 39/45

, zdjęcie 40/45

, zdjęcie 41/45

, zdjęcie 42/45

, zdjęcie 43/45

, zdjęcie 44/45

, zdjęcie 45/45


22 lipca 2021 17:33, Hanna Kaup
« powrót
Dodaj komentarz:

Twoje imię:
 
Dzień Papieski w Gorzowie
W niedzielę 10 października pod hasłem „Nie lękajcie się” odbędzie się 21. Dzień Papieski. W związku z tym Gorzów zostanie oflagowany. ... <czytaj dalej>
Będzie Grand Prix - radni zdecydowali
Podczas wrześniowej sesji miejscy radni podjęli uchwały m.in. w sprawie utworzenia spółki komunalnej pod nazwą „Gorzowskie Inwestycje Miejskie”, w sprawie ... <czytaj dalej>
Ostatnie dni NSP
Już tylko trzy dni zostały do zakończenia Narodowego Spisu Powszechnego. We wtorek (28 września), środę i w czwartek, do godziny ... <czytaj dalej>
Bagiński dwukrotnie skazany
Publikujemy przesłany do naszej redakcji list mecenasa Jerzego Wierchowicza. List mecenasa Jerzego Wierchowicza skierowany został do przedsiębiorcy i polityka Jacka Bachalskiego, ... <czytaj dalej>
Przeglądaj cały katalog lub dodaj swoją firmę
Kaczmarek Jacek Sklep Motoryzacyjny

ul. Mieszka I 11, Gorzów Wlkp.
tel. 95 722 54 84
branża: Samochody - części, akcesoria - detal <czytaj dalej>
"Elektronik" Sklep Wanda Borowicka

ul. Bolesława Chrobrego 12 a, Gorzów Wlkp.
tel. 95 722 69 70
branża: RTV - detal <czytaj dalej>
Bałczyńska Monika Przedsiębiorstwo Handlowe

ul. Niemcewicza 1254, Gorzów Wlkp.
tel. 95 736 82 07
branża: Stacje paliw <czytaj dalej>

Kalendarium eventów
« październik 2021 »
P W Ś C P S N
    
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
dodaj: imprezy@egorzowska.pl
Mała wielka sprawa
eGorzowska - adminfoto_hanna.jpg
Hanna Kaup:
Kogo obchodzi gorzowska kultura?
Kogo obchodzi gorzowska kultura? Takie pytanie zadałam sobie w miniony piątek, gdy przyszłam na warsztaty związane z nową Strategią Kultury dla Gorzowa Wielkopolskiego. Najpierw dowiedziałam się, że w lipcu zespół badaczy ... <czytaj dalej>
Uwaga konkurs: Lubuska pocztówka z wakacji
Jeszcze tych zdjęć za wiele nie ma. Ale lubuskie jest <czytaj dalej>
Sfotografuj Gorzów
Muzeum Lubuskie im. J. Dekerta zaprasza do udziału w konkursie <czytaj dalej>

aktualnie nie ma żadnej czynnej sondy
Robisz zdjęcia? Przyślij je do nas foto@egorzowska.pl
eGorzowska - 18a.jpg
Hanna Kaup:
Refleksje z podróży (3)
Lądowanie na lotnisku Glasgow International przebiegło sprawnie i bez zakłóceń. ... <czytaj dalej>
Hanna Kaup:
Refleksje z podróży (2)
Podróżowanie po świecie w warunkach pandemii nieco się zmieniło. Poszczególne ... <czytaj dalej>
admin ego radzi:
Rekrutacja i praca w pandemii
Przedsiębiorcy nie zwolnią i nie zawieszą niezaszczepionych? Eksperci: „Ten przepis ... <czytaj dalej>
admin ego radzi:
Czy cyberprzestępcy zakłócą rok szkolny?
Chociaż 1 września wracamy do nauczania stacjonarnego, to niewykluczona jest ... <czytaj dalej>
Blogujesz? Rób to lokalnie!
Wystarczy jedno kliknięcie w egoBlog
Masz problem?
Napisz do eksperta egoEkspert
Żadna sprawa nie zostanie bez odzewu. Daj znać na eGo Forum
Anonim_4456:
Dwa dla sportu nad morzem, dwa przez przypadek. <czytaj dalej>
Anonim_4456:
A ja uratowałem cztery życia nie tylko jako pływak. <czytaj dalej>
Anonim_7831:
Tym "remontem" i nadzorem ze strony miasta, powinna zająć się instytucja z ul. Moniuszki. Ale po co?
Mooim zdaniem, jak tu pisze 78 <czytaj dalej>
Anonim_5575:
a wiesz od czego pochodzi słowo zbój? <czytaj dalej>
Anonim_5575:
to nie są kibice, tylko huligani. kibicami są przypadkiem bo dzięki temu się można bić <czytaj dalej>
 
eGorzowska.pl - e-gazeta Gorzowskiej Agencji Dziennikarskiej